روزنوشتهای میلاد زمانی

سلام، همونطور که قول داده بودم امروز مقاله ای راجع به بیماری ابولا (ایبولا) که در مبحث اپیدمیولوژی ذکر شده بود آماده کردم. یه کم ترسناک و فجیعه، قبلا گفته باشم که فحشم ندید بعد خوندنش  : 

ابولا نام مصطلح گروهی از ویروسهای متعلق به جنس ابولاوایروس (Ebolavirus) از خانواده فیلوویریده (Filoviridae) و مسبب بیماری بسیار مهلکی به نام تب خونریزی دهنده (هموراژیک) ابولا می باشد. این نام بر گرفته از رود ابولا واقع در کشور جمهوری دموکراتیک کنگو (زئیر سابق) می باشد که اولین شیوع ثبت شده بیماری در آن نقطه گزارش گردیده است. ویژگی اصلی این ویروس تار                    (Filaments) های بلندی است که از لحاظ ظاهری آن را مشابه ویروس ماربورگ (Marburg Virus) ازهمین خانواده و با علائم بیماری مشابه ابولا، جلوه گر می سازد. از زمان کشف تا بحال این ویروس مسبب مرگ و میر فراوان و رقت آوری بویژه در قاره آفریقا بوده است.

مرور کلی سردرد میگرن

میگرن یک بیماری شایع به حساب می‌‌آید و غالباً افرادی که به میگرن مبتلا هستند، دچار حملات مکرر سردرد برای مدت چندین سال می‌‌باشند. سر درد میگرن معمولاً بصورت ضربان دار بوده که اغلب با تهوع و اختلال در بینائی نیز همراه است. گر چه اکثر موراد میگرن می‌‌تواند شدید باشد ولی هر سردرد شدیدی میگرن نبوده و گاهی سردرد میگرن بصورت یک درد خفیف خود را نشان می‌‌دهد.

شیوع میگرن که در جوامع مختلف متفاوت است ولی حدود ۲۰٪ افراد در طول عمر خود ممکن است حمله میگرن را تجربه کنند که نیمی از این افراد اولین حمله را در سنین کودکی و یا نوجوانی تجربه کرده و حدود ۳/۲ مبتلایان به این سردرد زنان می‌‌باشند، که احتمالاً بخاطر تأثیر هورمونهای زنانه شیوع میگرن در آنها بیشتر است. همچنین سردرد میگرن در بعضی از خانواده‌ها شایعتر می‌‌باشد و افرادی که بستگان درجه اول و دوم آنها به میگرن مبتلا هستند، احتمال ابتلا به میگرن در آنها بالاتر است.

هنوز پس از سالها تحقیق علت ایجاد این سردرد مشخص نشده است. ولی حدس زده می‌‌شود. درد میگرن در اثر تورم عروق خونی و اعصاب اطراف مغز که به ساقه مغز معروف است ایجاد می‌‌شود. یک ماده شیمیائی موجود در مغز بنام سروتونین بنظر می‌‌آید که نقش اصلی را در این بیماری داشته باشد، گرچه هنوز عاملی که باعث این تغییرات در فعالیت ساقه مغز و سطح سروتونین می‌‌شود بخوبی شناخته نشده است.

اپیدمیولوژی به دانش بررسی عوامل مسببه، منشا، انتقال، پراکنش، فراوانی وقوع، و نهایتاً پیشگیری بیماریها و عقب ماندگی های ذهنی و جسمی در جوامع مختلف بشری و به کار گیری این دانسته ها در کنترل و پیشگیری از بروز معضلات بهداشتی انسانها اطلاق می گردد (از فرهنگ شورای علمی - بهداشتی ایالات متحده، میلاد)

در این زمینه یک سری اصطلاحات هست که برای شما ترجمه کردم () به شرح ذیل (سعی کردم مواردی رو که ترجمه می کنم بصورت کاملاْ ادبی باشه که اگر شما عزیزان قصد استفاده از او مطالب رو داشته باشید برای ویرایشش دچار مشکل نشید، منبعم هم ویکیپدیای انگلیسیه. اما توضیحات توی پرانتزها رو بصورت محاوره ای نوشتم که اختلاف فازش شما رو از یکنواختی در بیاره ) :

بیماری تک گیر (Sporadic)

وقتی یک بیماری به علت نبودن عوامل اصلی کم دیده شود بیماری تک‌گیر است، که می‌تواند به اندمی (بومی)،  اپیدمی (همه گیری) یا پاندمی (جهان گیری) تبدیل شود.

بیماری بومی (Endemic)

هنگامیکه یک بیماری به علت شریط خاص بوم‌شناسی یک منطقه در حد انتظار و در وضعیت پایدار (Steady state) باشد، بیماری بومی است. برای مثال آبله مرغان در انگلیس یک آندمی است، اما مالاریا در آن کشور آندمی بشمار نمی رود. هرساله تنها تعداد ناچیزی مورد ابتلا به مالاریا در انگلیس مشاهده می شود که این میزان هرگز افزایش نمی یابد، زیرا ناقل (Vector) اصلی این بیماری، پشه آنوفل، در انگلیس گستره اندکی دارد.

برای اینکه به یک بیماری لقب بومی اطلاق گردد، هر شخص آلوده باید این بیماری را بطور میانگین تنها به یک نفر انتقال دهد. این امر بدان معنی است که  با در نظر گرفتن یک جامعه ی نمادین که در آن همه افراد به یک میزان مستعد پذیرش یک بیماری و در معرض آن باشند (Completely Susceptible Population)، عدد پایه ی تکثیر یک بیماری برابر با ۱ است. پس در جامعه ای که تعدادی افراد مقاوم نیز در آن یافت می گردد، حاصل ضرب عدد پایه ی تکثیر یک بیماری در نسبت افراد مستعد در آن جامعه، برابر با ۱ خواهد بود. بدین ترتیب این بیماری نه ریشه کن خواهد گردید (بصورت خودبخودی) و نه تعداد مبتلایان بدان بصورت یک تابع نمایی افزایش خواهند یافت، بلکه نرخ سرایت آلودگی بصورت بومی و در وضعیت ثابت خواهد ماند.

بیماریی که ابتدا بصورت یک همه گیری (اپیدمی) آغاز گردیده است نیز یا تدریجاً ریشه کن خواهد شد (با امکان بازگشت بصورت ادوار قابل پیش بینی تئوریک / نظیر بیماری سارس - میلاد) و یا به مرحله بومی با وضعیت ثابت خواهد رسید (مانند اپیدمی- پاندمی آنفولانزای اسپانیایی در خلال جنگ اول جهانی - میلاد) که در هر صورت این امر بستگی به عواملی نظیر شدت انتقال بیماری و نحوه این انتقال دارد.

بیماری همه گیر (Epidemic)  

به بروز هر بيماری قابل انتقال و ساری (نظیر AIDS، طاعون، آنفولانزا و سارس - میلاد )  یا غیر قابل انتقال (نظیر چاقی، اعتیاد و بیماریهای روانی - میلاد) و یا هر عاملی که سلامتی انسان را به خطر بیندازد چنانچه بیش از حد انتظار باشد اپیدمی گفته می‌شود. به عنوان مثال با توجه به ریشه کن شدن بیماری آبله به طور کلّی در دنیا، بروز حتی یک مورد ابتلا به آبله، اپیدمی آن لحاظ می گردد. بروز چند مورد همزمان بیماری نادری نظیر هاری نیز به همین ترتیب. اما هر تعدادی از ابتلا به سرما خوردگی معمولی هرگز یک اپیدمی به شمار نمی رود.

بیماری عالم گیر (Pandemic)

هنگامیکه یک بیماری از مرز چند قاره بگذرد‌، مانند بیماری ایدز که می توان گفت در حال جهانی‌شدن است بدان پاندمی اطلاق می گردد.

بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی (WHO) بیماریی پاندمیک بشمار خواهد رفت که ۳ ویژگی زیر را دارا باشد:

۱-     بیماری بصورت ناگهانی در جامعه ای بروز نموده و برای آن جامعه تازگی داشته باشد؛

۲-     آن عامل انسانها را مبتلا نموده و بصورت جدی بیمار سازد؛

۳-     آن عامل به راحتی و تداوم بالا بین افراد پخش گردد.      

البته یک بیماری تنها بدلیل داشتن گستره بالا و مهلک بودن پاندمیک لحاظ نمی گردد، بلکه این بیماری (بر خلاف اپیدمی - میلاد) باید الزاماً ساری و قابل انتقال باشد. برای مثال علی رغم مهلک و فراگیر بودن، بیماری سرطان یک پاندمی بشمار نمی رود (اگرچه پاره ای از عوامل بروز سرطان (نظیر هپاتیت و AIDS - میلاد) می توانند پاندمیک باشند).

بعنوان نمونه، برنامه کنترلی آنفولانزا توسط WHO به شرح ذیل طبقه بندی گردیده است:

مرحله پیش عالم گیری:

فاز ۱: هیچ سوش (واریته) جدیدی از ویروس آنفولانزا در انسان مشاهده نگردیده است؛

فاز ۲: هیچ سوش (واریته) جدیدی از ویروس آنفولانزا در انسان مشاهده نگردیده است، اما سوش حیوانی می تواند سلامت انسان را تهدید نماید؛

مرحله اخطار عالم گیری:

فاز ۳: آلودگی انسانی با سوش جدید ویروس، اما نمونه ای از انتقال انسان به انسان مشاهده نگردیده است؛

فاز ۴: گروه های کوچک، محدود و محلی از موارد انتقال انسان به انسان رویت گردیده است؛

فاز ۵: گروه های بزرگتری از نمونه های انتقال انسان به انسان رویت گردیده، اما موارد کماکان بصورت محلی می باشند؛

مرحله عالم گیری: 

فاز ۶: انتقال مداوم و پیشرفته بیماری در جوامع بزرگ مشاهده گردیده است.

موارد نگران کننده ای که می توانند به یک پاندمی بدل شوند:

۱- ویروس ایبولا یا ابولا (Ebola) و سایر بیماریهای سریعاً مهلک نظیر تب لاسا (Lassa Fever)، تب دره ریفت (Rift Valley Fever)، ویروس ماربورگ (Marburg Virus)، و تب هموراژیک (خونی) بولیوی (Bolivian Hemorrhagic Fever) که هر لحظه می توانند به یک پاندمی فاجعه آمیز تبدیل شوند (من اوایل کار وبلاگم راجع به تبهای هموراژیک و تب هموراژیک کریمه - کنگو بحث کرده بودم، ایشالا از فردا راجع به بیماری های بالا هم مطالبی رو ترجمه و پست می کنم، علی الخصوص راجع به خود ایبولا که ظرف کمتر از 3 ماه جمعیت کشور جمهوری دموکراتیک کنگو رو که در اون ایام زئیر نامیده می شد به نصف تقلیل داد - میلاد )  

2- بیمارهای ناشی از پاتوژنهای مقاوم به آنتی بیوتیک: بسیاری از بیماریهایی که اکنون ریشه کن و یا بخوبی کنترل شده اند می توانند بدلیل مقاوم شده سوشهای جدید پاتوژنهای مربوطه مجددا به یک پاندمی مبدل گردند، بیماریهایی نظیر سل و آنفولانزا از این دستند.

3- بیماری سارس SARS - Severe Acute Respiratory Syndrome (نشانگان التهاب تنفسی حاد و وخیم) که می توانست به یک پاندمی مهلک تبدیل گردد با درایت WHO کنترل گرید، ولیکن هیج تضمینی بابت عدم بازگشت آن وجود ندارد.

4- H5N1: همواره این وحشت وجود دارد که ترکیب ویروسهای آنفولانزای مرغی (Avian Flu - Birds Flu) و نئع انسانی ان در بدن میزبان (خواه انسان یا پرنده) باعث بروز سوش جدیدی از این ویروس گردد که بغایت مهلک و بی نهایت ساری باشد.  

بیماری طاعون یک بیماری واگیردار است که عامل آن باسیل یرسینیا پستیس (Yersinia pestis) است. این باسیل در سال ۱۸۹۴، پس از سال‌ها پژوهش، توسط الکساندر یرسین کشف شد. این بیماری کشنده بار‌ها در طول تاریخ باعث بحران‌های شدید اقتصادی و اجتماعی شده‌است.

باسیل یرسینیا پستیس

حتما می دونین سال کبیسه چیه؟ و اینو که هر ۴ سال یکبار سال ۳۶۶ روزه. شاید هم بدونین که بعضی وقتا هر ۵ سال یکبار سال کبیسه میشه (دبیرستان خوندی تو جغرافیا). شاید هم بدونین اصلاً فلسفه یه روز اضافه چیه. اما من همه رو پایین براتون نوشتم:

در واقع بر اساس محاسبه عمر خیام و تیمش (معروف به  Isfahan Team) در سال ۱۰۷۹ میلادی، یک سال کامل خورشیدی ۲۴۲۱۹۸۵۸۱۵۶/۳۶۵  روزه! یعنی ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و ۴۶ ثانیه. یعنی تقریباً ۲۵/۰ روز بیشتر از ۳۶۵ روز (اما نه دقیقاً چون همونطور که می بینی ۱۱ دقیقه و ۱۴ ثانیه از ۶ ساعت که میشه ۲۵/۰ روز کمتره). همین ۲۵/۰ روز بیشتره که ایجاب میکنه ما هر ۴ سال یه روز تقویممون رو اصلاح بکنیم. اما پس تکلیف اون ۱۱ ساعت و خورده ای چی میشه؟ اینجاست که اوضاع به قولی قاطی پاتی میشه.

در هر دو تقویم اصلی و خورشیدی (Solar) جهان یعنی گریگوری و جلالی به دو روش اصلاح مربوطه رو انجام می دن:

گریگوری:

اونا علاوه بر سالهای کبیسه ۴ ساله، در هر سالی که مضربی از ۱۰۰ و ۴۰۰ هست هم سال کبیسه می گیرن. مثلاً سال ۱۶۰۰ و ۲۰۰۰ هم کبیسن، اما ۱۷۰۰، ۱۸۰۰ و ۱۹۰۰ نیستن. سال ۲۴۰۰ هم کبیسه میشه و ...

اما فلسفش چیه؟اگه گفتین؟

این فومولیه که سر ویلیام هرشل تبیینش کرده، با این فرمول بطور میانگین طول روزهای تقویم گریگوری میشه:

۳۶۵/۲۴۲۵ = ۱/۴۰۰ + ۱/۱۰۰ - ۱/۴ + ۳۶۵

یعنی ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۹ دقیقه و ۱۲ ثانیه. پس در هر ۸۰۰۰ سال، ۰۰۰۱۲۵/۰ روز این تقویم عقب میفته که باید اصلاح بشه. اصلاحشم خود هرشل تعیین کرده. یعنی سال ۴۰۰۰ رو دیگه کبیسه نمی گیرن. قابل قبوله، نه؟!

(راستی هرشل رو میشناسین؟ کاشف سیاره اورانوسه این آقای نجیب زاده)

اما تو تقویم جلالی که بدرستی ادعا می کنیم با فاصله بسیار زیادی دقیق ترین تقویم دنیاست، عمر خیام فرمول زیر رو تعیین کرده:

سال ۱۰۷۹ میلادی رو سال پایه می گیریم (همون سال که این محاسبه انجام شد) سال پایه یعنی سالی که بطور قراردادی یک سال نجومی برابر یک سال تقویمیه و نقطه اعتدال بهاری با لحظه تحویل سال یکیه.

حالا از این سال پایه ۲۸۲۰ سال میریم جلو. بر اساس محاسبه خیام تو هر ۲۸۲۰ سال دو بار سال نجومی با سال تقویمی برابری میکنه و نقطه اعتدال بهاری با لحظه تحویل سال یکیه (دوبار گفتم جهت تاکید): سال اول و سال آخر. هر دوره ۲۸۲۰ ساله مشتمل میشه بر ۲۱ زیر دوره ۱۲۸ ساله و یک زیر دوره ۱۳۲ ساله. هر دوره ۱۲۸ ساله هم مشتمل بر یک زیر دوره ۲۹ ساله و ۳ زیر دوره ۳۳ سالست در حالیکه تو اون دوره ۱۳۲ ساله که آخرین زیر دوره ادوار ۲۸۲۰ سالست ما یک دوره ۲۹ ساله، دو دوره ۳۳ ساله و یک دوره ۳۷ ساله به عنوان اخرین دوره این تقسیم بندی ۲۸۲۰ ساله داریم. حالا اینا یعنی چی؟ یعنی در هر دوره ۲۹ ساله ما ۶ سال کبیسه ۴ ساله داریم اما کبیسه بعدی بجای اینکه ۴ ساله باشه ۵ سالست یعنی در سال بیست و نهم. دوره ۳۳ ساله هم یعنی ۷ تا کبیسه ۴ ساله و بعد یه ۵ ساله و دوره ۳۷ ساله هم که در این چرخه ۲۸۲۰ ساله فقط یه بار رخ میده اونم آخرین دوره، یعنی ۸ تا کبیسه ۴ ساله و بعد یه کبیسه ۵ ساله.

با این فرمولاسیون هر ۲ میلیون سال یکبار لازم میشه که تو تقویم جلالی اصلاح اتفاق بیفته و این یعنی دقت مطلق. آفرین بر دانشمند بزرگ زمان عمر خیام که نبوغ ایرانی رو بارها به همه ی دنیا ثابت کرده.

جهت اطلاعت آخرین کبیسه ۵ ساله تو سال ۱۳۷۵ بوده که آخرین دوره ۳۳ ساله از هفتمین دوره ۱۲۸ ساله این چرخه ۲۸۲۰ ساله بوده. ما الان در اولین دوره ۲۹ ساله مربوط به هشتمین دوره ۱۲۸ ساله چرخه هستیم که سال ۱۴۰۴ تموم میشه.

قشنگ بود نه؟ ایول میلاد زمانی

نوکیا یک شرکت چند ملیتی در حوزه ارتباطات می باشد که برروی نقاط کلیدی مخابرات سیمی و بیسیم تمرکز کرده است. هم اکنون نوکیا بزرگترین سازنده تلفن همراه در جهان است که در حدود ۳۸% از بازار موبایل را در نیمه دوم سال ۲۰۰۷ در اختیار دارد. همچنین این شرکت لوازم و تجهیزات مورد نیاز تلفن ثابت، ISDN، دسترسی به پهن‌باند، VoIP و WLAN را نیز تولید میکند.

ساختمان اصلی نوکیا در شهر اسپو یک شهر در نزدیکی هلسینکی، پایتخت فنلاند، قرار دارد. مراکز تحقیقات نوکیا در سراسر جهان از قبیل پکن، بوداپست، بوخوم، پالو آلتو، کالیفرنیا و کمبریج (ماساچوست) قرار دارند. کارخانه های بزرگ نوکیا در سالو (فنلاند)، پکن و دونگ‌گوآن (چین)، چنای (هند)، کوماروم (مجارستان) و منطقه روهر در بوخوم (آلمان) قرار دارند.

بنلوکس

پرچم بنلوکس

بنلوکس نام ناحیه (و اتحادیه ی اقتصادی) ‌ای از اروپا شامل کشورهای بلژیک، هلند و لوکزامبورگ می باشد. این نام از ترکیب نام این سه کشور در زبان‌های خود آن کشورها یعنی بـ(لخیه - بلژیک)، نـ(درلند - هلند) و لوکسـ(مبورگ) بر گرفته شده است. بنلوکس در آغاز برای نامگذاری اتحادیه اقتصادی مزبور ساخته شده بود ولی امروزه معنای عمومی‌تری پیدا کرده است.

تاریخ تاسیس این اتحادیه به ۵ سپتامبر ۱۹۴۴ باز می گردد که طی آن دولِ در تبعید این ۳ کشور در لندن، پیمان تاسیس اتحادیه ی گمرکی بنلوکس (Benelux Customs Union) را امضا کردند و این اتحادیه در سال ۱۹۴۸ رسماً آغاز به کار نمود. اتحادیه مزبور در ۱ نوامبر ۱۹۶۰ ملغی شده و بر اساس معاهده ای که در لاهه به تاریخ ۳ فوریه ۱۹۵۸ به امضا رسیده بود به اتحادیه اقتصادی بنلوکس ( Benelux Economic Union، به هلندی  Benelux Economische Unie، و به فرانسوی Union Économique Benelux)  تبدیل گردید. هدف از تاسیس این اتحادیه، تسهیل در جابجایی کارگران، سرمایه، خدمات و کالا در منطقه نامبرده اذعان گردیده بود.

نمایه شدت فوران آتشفشان (VEI) به‌روش اندازه‌گیری و محاسبه نیروی فورانی کوه‌های آتشفشان اطلاق می‌گردد.

این روش، مشابه با دستگاه اندازه‌گیری زمین‌لرزه، که واحد آن ریشتر است می‌باشد. مبتکر این روش اندازه‌گیری دو نفر زمین شناس به نام‌های کریس نیوهال و استیو سلف می‌باشند. ارتفاع ستون دود و حجم مواد خارج شده، فاکتورهای عمده درترتیب جدول سنجش انفجار هستند. ترتیب درجات برحسب افزایش لگاریتمی محاسبه شده، یعنی نیروی هردرجه، ده‌برابر درجهٔ پیشین است. تقسیم درجات از صفر تا هشت است که درجه صفر مبین فعالیت تقریبأ کم‌خطر آتشفشان می‌باشد در صورتی‌که عدد هشت، فوران عظیم و سهمناکی را با تأثیرات جهانی نمایش می‌دهد. درجه ۹ نیز در این جدول قابل محاسبه می‌باشد اما درصورت وقوع چنین آتشفشانی، به‌احتمال قوی ‌نابودی جهان حتمی خواهد بود.

دینامیک سیستم روشی برای درک رفتارهای یک سیستم پیچیده در طول زمان است. در این روش با تمرکز بر حلقه‌های بازخوردی (Feedback Loops) درون سیستم، تاثیرات غیرخطی و تاخیرهای زمانی در میان متغیرها و همچنین ماهیت انباشتی و یا جریانی متغیرها به بررسی رفتار یک سیستم می‌پردازند. با توجه به ماهیت عددی روش دینامیک سیستم، این امکان وجود دارد که مدلهای مبتنی بر این روش را با استفاده از رایانه شبیه‌سازی کرد و با مجموعه پارامترهای و متغیرهای مختلف وضعیت سیستم برای یک بازه زمانی در آینده را پیش ‌بینی نمود.روش دینامیک سیستم در اواخر دهه‌ی پنجاه میلادی توسط جی فاستر در دانشگاه MIT بنیان نهاده شد. جی فاستر که همچنین به عنوان مخترع حافظه‌ی مغناطیسی نیز شهرت دارد بعد از جابه‌جایی به دانشکده‌ی مدیریت Sloan همین دانشگاه روش داینامیک سیستم را برای سیستمهای مختلف از جمله سیستمهای اقتصادی و اجتماعی به کار برد. اولین مقاله‌ی منتشر شده از جانب وی با این مضمون مربوط به مقاله‌ای است که در سال 1956 در مجله Harvard Business Review و با عنوان دینامیکهای صنعتی منتشر شد.

الفبای زبان ارمنی هنگامی ابداع شد که منطقه ارمنی نشین از نظر سیاسی میان دو کشور توانمند آن زمان یعنی ایران و روم بخش شده بود و ارزشهای ملی، قومی و فرهنگی تیره ارمنی در آستانه ویرانی و نابودی قرار داشت. کاهنی به نام مسروپ ماشتوس ابداع کننده الفبای ارمنی است. مسروپ همراه با شاگردان خود به جای جای ارمنستان سفر می‌کرد و به ترویج مسیحیگری می‌پرداخت و همین سبب شد که او بیش از پیش خطر نابودی دین، فرهنگ و تمدن ملت خود را احساس کند، چرا که نبود یک الفبای ارمنی آشنایی مردم با دین را دشوار می‌ساخت. بنابراین در اندیشه ابداع زبان نوشتاری ارمنی افتاد. مسروپ برای تحقق آرمان خویش به مرکز رفت و اندیشه خود را با جاثلیق ساهاک پارتو در میان گذاشت و به یاری وی توانست نظر ورامشاپوه، پادشاه ارمنستان شرقی را نیز جلب نماید. مسروپ گروهی از جوانان را راهی اِدیسا کرد تا زبان سریانی را بیاموزند و گروهی را به ساموسات فرستاد تا زبان یونانی را فرا گیرند و خود در کانون علمی بزرگ آنجا، سامانه آوایی، هجایی و نوشتار زبان‌های گوناگون را بررسید. الفبایی که مسروپ ماشتوس ابداع کرد دارای ویژگی‌های زیر است:

هر واج تنها یک نشانه ویژه دارد.

سوی نوشتن این الفبا از چپ به راست است .

الفبای ابداعی وی نشانه‌های زیر و زبر و خط و نقطه ندارد .

در همین حین کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید و دیگر متون دینی، دانشی و فلسفی به زبان ارمنی ترجمه شد و در پی این جنبش فرهنگی، سده پنجم زایشی به سده زرین فرهنگ ارمنی شهرت دارد. مسروپ ماشتوس به پاس خدمات خود در زمره قدیسان کلیسای ارمنی جای گرفت. او در سال ۴۴۰ میلادی چشم از جهان فرو بست و در روستای اوشاکان به خاک سپرده شد.

حروف الفبای ارمنی:

نام حرف	حروف کوچک	حروف بزرگ	تلفظ	ارزش عددی
Ayb	ա	Ա	آ	1
Ben	բ	Բ	ب	2
Gim	գ	Գ	گ	3
Da	դ	Դ	د	4
Yech`	ե	Ե	اِ، یِ	5
Za	զ	Զ	ز	6
Eh	է	Է	اِ	7
Ët`	ը	Ը	آ	8
T`o	թ	Թ	ت	9
Zhe	ժ	Ժ	ژ	10
Ini	ի	Ի	ای	20
Liun	լ	Լ	ل	30
Xeh	խ	Խ	خ	40
C'a	ծ	Ծ	تس	50
Ken	կ	Կ	ک	60
Ho	հ	Հ	ه	70
Dz'a	ձ	Ձ	دز	80
Ghat	ղ	Ղ	غ	90
Cheh	ճ	Ճ	چ	100
Men	մ	Մ	م	200
Yi	յ	Յ	ی	300
Nu	ն	Ն	ن	400
Sha	շ	Շ	ش	500
Vo	ո	Ո	اُ، وُ	600
Ch`a	չ	Չ	چ	700
Peh	պ	Պ	پ	800
Jheh	ջ	Ջ	ج	900
Rra	ռ	Ռ	ر	1000
Seh	ս	Ս	س	2000
Vew	վ	Վ	و	3000
Tiun	տ	Տ	ت	4000
Reh	ր	Ր	ر	5000
C`o	ց	Ց	تس	6000
Hiun	ւ	Ւ	و	7000
P`iur	փ	Փ	پ	8000
K`eh	ք	Ք	ک	9000
Oh	օ	Օ	اُ	10000
Feh	ֆ	Ֆ	ف	20000

گرمایش زمین نام پدیده‌ای است که منجر به افزایش میانگین دمای سطح زمین و اقیانوس‌ها‌ گردیده‌است.

در طول ۱۰۰ سال گذشته، کره زمین به طور غیرطبیعی ۴/۰ درجه سانتیگراد گرمتر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است. برخی از دانشمندان معتقدند که دهه‌های پایانی قرن بیستم، گرم‌ترین سال‌های ۴۰۰ سال اخیر بوده است. ۴ گزارش‌ها حاكی از آن است که ۱۰ مورد از گر‌م‌ترین سال‌های جهان تنها از سال ۱۹۹۰ میلادی تا کنون (۲۰۰۷ میلادی) به ثبت رسیده است كه این میزان در ۱۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.۵به نظر می‌رسد فعالیت‌های صنعتی در ایجاد این مشکل بسیار موثر است و به گرم شدن کره زمین کمک می‌کند.

از سال ۱۸۸۰ اندازه‌گیری دمای هوای کره زمین آغاز شده‌است و تا کنون نیز ادامه دارد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۴ زمین شاهد رکورد بی‌سابقه «گرم شدن» باشد. همچنین گفته می‌شود گرم شدن کره زمین، در سال ۲۱۰۰ باعث خشکسالی شدید، گرمای سوزان و طوفان‌های وحشتناک خواهد شد.

در مورد دلایل این پدیده، یکسری از تئوری‌ها بر تأثیر گاز‌های گلخانه‌ای بر این فرآیند مبتنی است و برخی دیگر فرآیندهایی نظیر فعالیت‌های آتشفشانی و زمین گرمایی و همچنین «فعالیت خورشید» را دلیل این پدیده می‌دانند. استناد این دانشمندان برای گفته‌های خویش، وقوع دوره‌های سرد و گرم در طول مدت زمانی است که از عمر زمین می‌گذرد.

به عقیده بسیاری از دانشمندان با افزایش آگاهی‌های عمومی، مصرف بهینه سوخت و انرژی، افزایش سطح فضای سبز و جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، بازیافت مواد و استفاده از انرژی‌های جایگزین سوخت‌های فسیلی مانند باد و خورشید می‌توان این پدیده و اثرات منفی آن بر زندگی بشر را کنترل کرد.

رمزنگاری دانش تغییر دادن متن پیام به کمک یک کلید رمزنگاری و یک الگوریتم رمزنگاری است. به صورتی که تنها شخصی که از کلید و الگوریتم مطلع است قادر به استخراج متن اصلی از متن رمزشده باشد و شخصی که از یکی یا هردوی آن‌ها اطلاعی ندارد، نتواند به محتوای پیام دسترسی پیدا کند. رمزنگاری از طریق پنهان نگاه داشتن الگوریتم رمزنگاری منسوخ است. در روشهای جدید رمزنگاری فرض بر آن است که همگان الگوریتم رمزنگاری را می‌دانند. آنچه پنهان است فقط کلید است.

دستگاه لورنز سیفر آلمانی که در خلال ج ج ۲ برای رمزگذاری اسناد محرمانه بکار می رفت

اصطلاح فلسفه تاریخ، در قرن هیجدهم میلادی،توسط ولتر وضع شد. منظور وی از این اصطلاح، چیزی بیش از تاریخ انتقادی و علمی نبود؛ یعنی نوعی از تفکر تاریخی که در آن، مورخ به جای تکرار داستان‌هایی که در کتب کهن می‌یابد، خود به بازسازی آنچه واقع شده می‌پردازد. این نام توسط هگل و نویسندگانی دیگر، در پایان قرن هیجدهم به کار رفت، ولی آنها معنای کاملاً متفاوتی از این اصطلاح اراده کردند و آن را به معنای تاریخ کلی یا جهانی به کار بردند. سومین کاربرد این اصطلاح را در نوشته‌های برخی از پوزیتویست‌های قرن نوزدهم می‌یابیم. از نظر آنها وظیفه فلسفه تاریخ، کشف قوانین عامی بود که بر روند رویدادهایی که مورخ به شرح و نقل آنها می‌پردازد، حاکم است. وظایفی که ولتر و هگل بر عهده فلسفه تاریخ می‌نهادند، به وسیله تاریخ نیز قابل انجام بود ولی پوزیتویست‌ها تلاش کردند تا از این طریق، تاریخ را نه فلسفه بلکه علمی تجربی قلمداد کنند. در هر یک از ین موارد کاربرد فلسفه تاریخ مفهوم خاصی از فلسفه مد نظر بود.

به فلسفهٔ زیبایی و هنر، زیبایی‌شناسی می‌گویند.

حس زیبا دانستن یک کار هنری یا یک پدیده، از شخص به شخص فرق می‌کند ولی می‌توان یک‌سری اصول کلی برای درک و حس زیبایی یافت که به آنها «اصول زیباشناختی» می‌گویند.

هنرمندان غالباً از اصول زیباشناختی خبر دارند و با بهره‌گیری از آنها در کار خود، سعی در تأثیرگذاری بر دیگران را دارند. برای نمونه در شعر و ادبیات یک‌سری اصول مانند وزن و قافیهٔ درست و تشبیهات بجا، بیان و بدیع جزو اصول زیباشناختی بشمار می‌آیند.

گاه یک نقاشی بسیار ساده و ابتدایی را می‌بینید که بخاطر ترکیب خاص رنگ‌آمیزی آن، شما را مجذوب خود می‌کند. بنابراین در این رنگ‌آمیزی، عمداً یا بطور اتفاقی، برخی از اصول زیباشناسی (تئوری رنگ) رعایت شده‌است.

نمایی از سردر معبد پارتنون، تعبیری از مثلث طلایی در بخشهایی از آن بکار رفته است.

محاسبات نرم (Soft Computing) به مجموعه‌ای از شیوه‌های جدید محاسباتی در علوم رایانه، هوش مصنوعی، یادگیری ماشینی و بسیاری از زمینه‌های کاربردی دیگر اطلاق می‌‌شود. در تمامی این زمینه‌ها به مطالعه، مدل‌سازی و آنالیز پدیده‌های بسیار پیچیده‌ای نیاز‌ست که شیوه‌های علمی دقیق در گذشته به حلّ آسان، تحلیلی، و کامل آنها موفّق نبوده‌اند. روش‌های علمی بکار‌رفته در سده‌های پیشین، تنها از عهدۀ مدل‌سازی و آنالیز سامانه‌های نسبتاً ساده در مکانیک، فیزیک، و برخی از زمینه‌های کاربردی و مهندسی برآمده‌اند.

مسائل پیچیده‌تری همچون سامانه‌های وابسته به علوم زیست‌شناسی و پزشکی، علوم انسانی، علوم مدیریت و نظایر آنها بیرون از قلمرو اصلی و توفیق‌آفرین روشهای ریاضی و تحلیلی دقیق باقی مانده ‌بودند. شایان ذکرست که خصایص سادگی و پیچیدگی اموری هستند نسبی، و به‌طور یقین، اغلب مدل‌سازی‌های ریاضی و علمی موفّق در گذشته هم، به مفهوم مطلق کلام، بسیار پر‌اهمّیّت و پیچیده بوده‌اند.

محاسبات نرم با تقبل نادقیق بودن و با محور قرار‌دادن ذهن انسان به‌پیش می‌رود. اصل هدایت کنندهٔ محاسبات نرم بهره‌ برداری از خاصیت عدم دقیق بودن جهت مهار کردن مسأله و پایین آوردن هزینهٔ راه ‌حل است.

محاسبات نرم را می‌‌شود حاصل تلاشهای جدید علمی دانست که مدل‌سازی، تحلیل، و در نهایت کنترل سیستم‌های پیچیده را با سهولت و موفّقیت زیادتری امکان‌پذیر می‌‌سازد. به عنوان مهم‌ترین شاخه‌های این محاسبات، باید منطق فازی، شبکه‌های نورونی ، و الگوریتم ژنتیک را نام‌برد.

برخلاف شیوه‌های محاسباتی سخت که تمامی همّت و توان خود را به دقیق‌بودن، و در‌جهت مدل‌نمودن کامل حقیقت معطوف می‌‌دارند، روش‌های نرم بر اساس تحمّل نادقیق‌نگری‌ها، حقایق جزیی و ناکامل، و فقدان اطمینان استوار گردیده‌اند. درک هر‌چه روشن‌تر از چرایی، چگونگی، و نیز فلسفۀ این‌گونه محاسبات جدید‌ست که افق‌های جدید در علوم پیچیدۀ آینده را روشن‌می‌‌سازد.

یکی از بزرگ‌ترین زمینه‌های کاربرد محاسبات نرم در ایجاد و گسترش وب معانی گرا خواهد‌بود.

نام محاسبات نرم در مقابل واژه تحقیق در عملیات یا محاسبات سخت بوجود آمده است. این دو مقوله در دامنهٔ مسائل بسیار بهم نزدیکند. تفاوت ایندو در آنست که محاسبات سخت شرایط محکمی و سختی را برای اعمال شدن و تضمین پاسخ (یا پاسخ بهینه)، نیاز دارد. محاسبات نرم هیچ شرایطی را برای مسئله نمی‌گذارد ولی در کنار آن تضمینی برای موفقیت محاسبات به ما نمی‌دهد.